Skip to content

Proefschrift

Filial obligations today. Moral practice, perception and ethical theory

  • M.C. (Marja) Stuifbergen

M.C. (Marja) Stuifbergen

Jaar: 2011

Uitgeverij: Universiteit Utrecht
ISBN 987-90-5335-355-4

Hoofdthema
Verplichtingen van volwassenen jegens hun ouders

Samenvatting
Intensieve zorg voor ouderen is geen taak van hun volwassen kinderen. Dat constateert Marja Stuifbergen in haar proefschrift over de verplichtingen van volwassen kinderen jegens hun oudere ouders. Zij analyseerde daarvoor een groot gegevensonderzoek over familierelaties, hield diepte-interviews in diverse families en onderzocht ethische theorieën over verplichtingen jegens de ouders. Veel ouders en kinderen hebben een goede verstandhouding en de meeste kinderen verlenen hun oudere ouders steun wanneer daar behoefte aan is. 
Maar met expliciete verplichtingen hebben de meeste mensen weinig op. Individualisme en keuzevrijheid moeten echter niet verward worden met egoïsme. Vanuit een sterke persoonlijke motivatie voelen veel kinderen een wens om steun te verlenen aan hun ouders. Een gevoel van verplichting wordt op die manier vermeden, waardoor het geven van steun als prettiger ervaren wordt. 
Omstandigheden als beschikbare tijd en reisafstand beperken de hoeveelheid steun die mensen kunnen verlenen, motivationele redenen beperken de soort steun die mensen willen verlenen. Slechts weinigen willen graag lichamelijke zorg verlenen aan oudere ouders, of deze zorg ontvangen van hun kinderen. Kinderen en ouderen hebben daarvoor een voorkeur voor professionele hulp. Aandacht en contact wordt echter zeer op prijs gesteld tussen ouders en kinderen. Ethisch gezien is juist dát hetgene wat ouders en kinderen elkaar in de meeste gevallen verplicht zijn. Dit is een wederzijdse verplichting, die inhoudt dat het contact in stand wordt gehouden zolang dit redelijkerwijs mogelijk is.

Stuifbergen concludeert dat er geen goede ethische argumenten zijn die kinderen verplichten tot het geven van steun aan de eigen ouders. Vanuit het oogpunt van rechtvaardigheid zijn er daarentegen veel argumenten om zorg voor ouderen te zien als een maatschappelijke plicht, wat inhoudt dat de samenleving als geheel daar zorg voor dient te dragen.