Skip to content

Proefschrift

Problematisch alcoholgebruik bij ouderen: een kwalitatieve studie in de eerste lijn

  • Quenon L.

Quenon L.

Jaar: 2016

Promotor: Prof. dr. Mirko Petrovic
Co-promotor: Dr. Tom Declercq

Uitgeverij: Universiteit Gent

Samenvatting:

Context: De maatschappelijke context rond problematisch alcoholgebruik bij ouderen is duidelijk: de
maatschappij vergrijst steeds meer, alcohol is sociaal aanvaard en wordt dagelijks geconsumeerd, en
toch blijkt het niet altijd evident om probleemsituaties op te sporen en aan te pakken. Mijn medische
ervaring leert dat veel artsen hierover ook geen duidelijke visie hebben, en dit is de rechtstreekse
aanleiding voor deze masterproef.
Onderzoeksvraag: Wat is de kennis, visie, en aanpak van gezondheidsmedewerkers in de eerste lijn
ten aanzien van problematisch alcoholgebruik bij ouderen?
Methode: Een literatuurstudie werd in eerste instantie uitgevoerd, om de huidige kennis over het
onderwerp in kaart te brengen. Vervolgens werd een kwalitatieve studie opgezet: de bevindingen van
de literatuur werd vergeleken met de ervaring van enkele experts in de 2de lijn, en nadien getoetst aan
de visie van huisartsen en een thuisverpleegkundige. Dit gebeurde enerzijds via open verkennende
gesprekken, en anderzijds door semi-gestructureerde interviews.
Resultaten: In de literatuur wordt gesproken van een opkomend probleem: de laatste jaren is er een
gestage toename van alcoholconsumptie en hulpvragen in de ambulante verslavingszorg bij de oudere
leeftijdsgroepen, terwijl deze topic in de eerste lijn momenteel niet als een maatschappelijk probleem
wordt ervaren. Huisartsen hebben geen eenduidige manier om ermee om te gaan, in belangrijke mate
vanwege een gebrek aan specifieke richtlijnen. In deze masterproef werd de wetenschappelijke
literatuur samengebracht met de lokale noden en ervaringen bij gezondheidswerkers in eerste- en
tweedelijn.
Conclusies: We kunnen concluderen dat er een noodzaak bestaat aan Belgische richtlijnen binnen de
eerste lijn, om het problematisch alcoholgebruik bij ouderen op een evidence-based manier te
benaderen. Om een dergelijke richtlijn succesvol in de praktijk te kunnen implementeren, moeten er
binnen de huidige zorg een aantal cruciale punten veranderen. Enerzijds hebben zorgverleners van de
eerste lijn nood aan een beter besef en meer specifieke kennis over deze problematiek. Anderzijds
moeten de verwijsmogelijkheden naar de tweede lijn toe worden uitgebreid met leeftijdsspecifieke
behandelingsmogelijkheden, met de focus zowel op het medisch aspect als op de sociale re-integratie
zonder alcohol.