Skip to content

Behandeling dossier Persoonlijkheidsstoornissen

Bij mensen met een PS worden de psychische klachten vaak als ernstig beleefd. Het kost hen meer tijd om volledig te herstellen en ook is de kans op terugval groter dan bij mensen zonder een PS. Doordat er bij PS vaak sprake is van comorbiditeit (meerdere psychiatrische en lichamelijke aandoeningen), is de klachtenpresentatie doorgaans ingewikkeld. Iemand met bijvoorbeeld borderline PS en depressie heeft een andere benadering nodig dan iemand met alléén een depressie.

Pas sinds kort wordt er onderzoek gedaan naar psychotherapie voor ouderen met een PS. Een eerste studie naar dialectische gedragstherapie voor ouderen met een depressie en een comorbide PS gaf aan dat deze behandelvorm ook toepasbaar is bij ouderen. Recenter onderzoek naar een korte vorm van groepsschematherapie liet niet alleen zien dat deze behandelvorm toepasbaar is bij ouderen maar ook leidt tot schemaverandering. Een studie naar individuele schematherapie bij ouderen met een cluster C PS liet uitermate positieve effecten zien bij ouderen met een gemiddelde leeftijd van 70 jaar. Momenteel loopt er onderzoek naar individuele schematherapie voor borderline PS en naar voor ouderen aangepaste varianten van groepsschematherapie al of niet in combinatie met psychomotore therapie.

Voor sommige ouderen zijn dergelijke intensieve vormen van inzichtgevende psychotherapie soms niet haalbaar of aan de orde, bijvoorbeeld door een beperkte levensverwachting of doordat men geen intensieve therapie wenst. Een kortdurende behandeling, die gericht is op een betere aanpassing aan de veranderingen die gepaard gaan met het ouder worden, kan dan een goede keuze zijn. Dit kan middels zogenaamde adaptatiebevorderende cognitieve gedragstherapie of systeemtherapie.

Vooral oude, kwetsbare ouderen zijn door chronische lichamelijke en/of neurodegeneratieve aandoeningen zorgafhankelijk. Dit kan bij ouderen met PS leiden tot complicaties in de zorgrelatie. Dan kan mediatietherapie een uitkomst zijn. Mediatietherapie betreft gedragstherapeutische interventies die erop gericht zijn het gedrag van intermediairen te beïnvloeden, om zo indirect het gedrag van ouderen met een PS te veranderen. Er is een mediatiemodel ontwikkeld dat gedragstherapie (ABC-methode) combineert met de cognitieve therapie voor PS, het CoMBI-model. Probleemgedrag bij ouderen met een PS kan ontstaan wanneer niet meer voldaan wordt aan de kernbehoeften van een patiënt met een PS. Door de bejegening aan te passen zodat aan deze kernbehoeften wel wordt voldaan, zullen problematische gedragingen doorgaans afnemen. Naar dit CoMBI-model loopt momenteel onderzoek.